محمدتقى نورى

473

اشرف التواريخ ( فارسي )

نزد كريم خان رفتند . ظاهرا نورى بيشتر سعى در بزرگ جلوه دادن اقدامات قاجاران دارد . اعتضاد السلطنه در اكسير التواريخ مىنويسد : « و در آن حال استقلال كريم خان زند به سرحد كمال رسيده بود ، ناچار نزد كريم خان آمد و آن شهريار قزوين را براى ايشان مسكن قرار داد و بعد با خود آنها را به شيراز برد . » ( ص 22 ) سپهر در تاريخ ناسخ التواريخ دليلى براى اين اقدام مىآورد « پس از روزگارى كه ايران‌زمين به زير فرمان كريم خان زند آمد ، دانستند كه كناره جستن و در بيابان زيستن مورث فتوحى نخواهد بود و نام ايشان را در صدّه مملكت و حوزه حكمرانى از خاطرها سترده خواهد گشت . لاجرم طريق خدمت كريم خان را نوعى از مقدمه نصرت يافته به حضرت او شتافتند . » محمّد تقى سپهر ، ناسخ التواريخ ، ج 1 ، تهران ؛ كتابفروشى اسلاميه ، ص 29 . 18 . آنگونه كه نورى مىنويسد ، حسين قلى خان به شيراز نرفته و از همان ابتدا عليه زنديان قيام كرده ، در حالى كه بنا به گواهى منابع ديگر قاجارى ، هنگامى كه خانواده محمّد حسن خان به اسارت به شيراز برده شدند ، حسين قلى خان و آقا محمّد خان نيز با آنان بودند . حسين قلى خان پس از مدتى از سوى كريم خان حاكم دامغان شد ، اما او از آنجا به استرآباد رفت و رايت مخالفت برافراشت . در دامغان به دليل كشتارى كه كرد به جهانسوز معروف شد و در آنجا ، به تحريك رقباى قاجار يوخارىباش به قتل رسيد . محمّد تقى ساروى ، تاريخ محمّدى ، ص 48 . بنا به نوشته اكسير التواريخ : « بالاخره قاجار يوخارىباش چند تن از تركمانيه يموت را تحريك نموده ، آن خسرو با افسر را در شب چهارشنبه بيستم ماه صفر سنه هزار و صد و نود و يك در جامه خواب از تيغ آبدار به دار قرارش استقرار دادند . » اعتضاد السلطنه ، اكسير التواريخ ، ص 24 . 19 . شيده : پسر افراسياب كه به دست كيخسرو پسر سياوش كشته شد . محمّد معين ، فرهنگ فارسى ( اعلام ) ، تهران ، اميركبير ، چاپ دوم ، 1353 . 20 . آقا محمّد خان مدت 16 سال در شيراز به گرو نزد كريم خان بود تا اينكه كريم خان در